على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

626

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

بقول ( boqul ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تره و سبزى . و هر سبزى مأكول . ج : بقولات . بقول ( be - qavl ) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - مطابق قول و موافق گفتار . بقولات ( boqul t ) پ . ج . بقول ( boqul ) . بقوى ( baqv ) و ( boqv ) ا . ع . زيست و زندگانى . و رعايت و رحمت . بقى ( baqy ) م . ع . بقاه بقيا ( از باب ضرب ) : انتظار كشيد ويرا و نگريست بسوى وى - واوى و يائى است - الحديث : بقينا رسول الله صلى الله عليه و آله اى انتظرناه . بقى ( baq ) و ( baqy ) م . ع . بقى بقاء و بقى و بقيا ( از باب سمع ) : زيست و ماند در جهان - ضد فنى . بقى ( baqiy ) ا خ . ع . بقى بن مخلد : حافظ اندلسى . بقيا ( boqy ) ا ع . زيست و زندگانى . و رعايت و رحمت . بقية ( baqiyat ) ا . ع . مانده يق بقى من الشئئ بقية . و زيست و زندگانى . و رعايت و رحمت . و اصلاح ميان قومى . و فهم و درايت يق اولوا بقية ينهون عن الفساد . و بقية الله خيرا اى طاعة اللّه و انتظار ثوابه او الحالة الباقية لكم من الخير او ما ابقى لكم من الحلال . بقير ( baqir ) ص . ع . شكافته شده . و چادرى كه آن را شكافته بپوشند بىآستين . و اسب كرهء متولد شده در ماسكه يا در سلى . و ناقة بعير : التى شق بطنها عن ولدها . و نيز بقير ا ج . : گلهء گاوان . بقير ( baqir ) ا ج . ع . اسم جمع بقرة . مر . بقرة ( baqarat ) . بقير ( boqayr ) ا خ . ع . نام محدثى . بقيرة ( baqirat ) ا . ع . چادرى كه شكافته بىآستين پوشند . و ا خ . قلعه‌اى در اندلس . و شهرى در جانب شرقى آن . بقيرة ( boqayrat ) ا خ . ع . نام اسبى . بقيرى ( boqqayr ) ا . ع . يك نوع بازى كه بپارسى كوها موى گويند . بقيع ( baqi ' ) ا . ع . موضعى كه در آن بيخ هر درخت باشد . و بقيع الغرفد ا خ . : گورستان مدينه كان به شجر الغرفد . و بقيع الزبير و بقيع الخيل و بقيع الخبجبة : نام سه موضع در مدينه . بقيع ( boqay ' ) ا خ . ع . موضعى مر بنى عقيل . و آبى مر بنى عجل را . و ابن بقيع ا . : سگ يق تقاذفا بما ابقى ابن بقيع اى بالجيفة لان الكلب يبقيها يريد حطام الدنيا . بقيل ( baqil ) ا . ع . زمين تره‌بارآور . بقيلة ( baqilat ) ص . ع . تره‌زار و زمين سبزه‌ناك يق ارض بقيلة . بقيلة ( boqaylat ) ا . ع . مصغر بقلة . و بنو بقيلة ج ا خ . : بطنى از عرب . بقيه ( baqiye ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باقى و باقىماندهء از چيزى . و بازمانده و بجامانده . و بقيهء سپاه : بازماندهء سپاه و بجاماندهء آنها . بك ( bak ) ا . پ وزغ و غوك و قرباغه . و گريزگاه . و جنگل و بيشه . و خيار دشتى . و دشت غير مزروع . و ا خ . نام شهرى در ماوراء النهر . بك ( bek ) ا . پ . انگشت و زغال . بك ( bok ) ا . پ . رخساره و رو . و تنگ كه نوعى از كوزهء دهن تنگ بود كه گردنش كوتاه و شكمش پهن و گرد است . و يك نوع غليان سفالينى كه غليان بك نيز گويند . و يك نوع بازى در ميان كودكان : آنكه به پشت خوابد و پاها را بلند كند جيك و آنكه دست و پاها را بر زمين گذاشته سرين را بالا نمايد بك نامند . و نيز بك : جهل و نادانى . و ناهنرمندى . بكء ( bak ' ) و ( bok ' ) م . ع . بكئت الناقة بكء ( bak'an ) و ( bok'an ) و بكاءة و بكوء ( از باب فتح و كرم ) : كم شير شد آن ماده‌شتر . بكا ( bak ) و بكاء ( bak ' ) ا . ع . نام يك قسم گياهى . بكا ( bok ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گريه . و زار و بكا كردن ف ل . : زارى و گريه كردن . بكاء ( bak ' ) ا . ع . قلت كلام الحديث : نحن معاشر الانبياء فينا بكاء اى قلة الكلام الا فيما يحتاج اليه . بكاء ( bek ' ) ع . ج بكية ( bakiyat ) . بكاء ( bok ' ) م . ع . بكى بكاء و بكى ( از باب ضرب ) : بگريست بآواز . و سرائيد ( از اضداد است ) و بكاه و عليه : ستايش‌گويان بگريست بر وى . و بكت السحابة بكاء : باريد ابر . بكاء ( bakk ' ) ص . ع . بسيار گريه‌كننده . و ا خ . كوهى به مكه . بكاءة ( bak at ) م . ع . بكاء بكء و بكء و بكاءة . مر . بكء ( bak ' ) و و بكء ( bok ' ) . بكابك ( bok bek ) ص . ع . شادان و متبختر . بكاة ( bak t ) و بكاءة ( bak at ) ا . ع . يك گياه بكاء . به كار ( be - k r ) م ف . پ . در كار . و مشغول . و مشغول به كار . و بافايده . و مستعمل . و به كار آب بودن ف ل . : آشاميدن پىدرپى . و به كار آمدن : مفيد بودن . و مناسب بودن . و لايق و سزاوار بودن . و فايده داشتن . و به كار نيامدن :